Maras Işleri
Kadife, ipek ve atlas kumaş üstüne altın ve
gümüş rengi tellerle işlenen Maraş işi, Anadolu’dan Ada’ya Osmanlı egemenliği
döneminde gelmiş olan geleneksel Türk işleme sanatlarından biridir. Yatak
örtüsü, yastık, bohça, perde, kese; giyimde ise yelek ve elbiselerle, özel
günler için dikilen ve daha çok gelinlik olarak giyilen kıyafetler (bindallı)
üzerine işlenmekteydi. Anadolu’da işlenen Maraş işi örnekleriyle Kıbrıs’ta
işlenen örnekler arasında kullanım, motif ve renk farklılıkları
görülmemektedir.
20. yüzyılın başlarına kadar gelinlik olarak
kullanılan bindallılar, antropolojik değerinden dolayı folklorik kıyafet olarak
günümüze kadar gelmiştir. Geçmiş yıllarda Kız Enstitüsü dikiş bölümü son sınıf
öğrencilerinden, mezun olmadan önce, fantezi bir elbiseye Maraş işi işlemeleri
ve dikmeleri istenirdi. Kıbrıs’ta 19. yüzyıl sonlarından 20. yüzyıl başlarına
kadar gelin evine kadife kumaşlar alınır, gergefler kurulur ve bindallı
örnekleri seçilerek altın veya gümüş simler kullanılarak Maraş işi gelinlikler
dikilirdi.
Her zaman için zerafetin ve zenginliğin
göstergesi olan Maraş işi hazırlanırken ilk olarak iki ayrı ince kâğıda desen
çizilir. Kâğıtlardan biri desenin işleneceği kumaşa yerleştirildikten sonra
kâğıdın üzerindeki çizgiyi takip ederek kumaş üzerinden teyel alınır. Daha
sonra iğne ucu ile çizilen ince kâğıt kesilerek kumaş üzerinden alınır. Diğer
kâğıttaki desen kullanılarak motifler çizilir ve çizgilerin kenarından çizgi
atılacak şekilde kesilir. Derinden kesilen motifler daha temiz bir sonuç
alınmak isteniyorsa teyel ile veya yapıştırıcı yardımıyla kumaş üzerine
tutturulur. Kumaş gergef üzerine yerleştirildikten sonra üst kısmı sim ipler,
alt kısmı da misina veya dikiş ipliği ile işlenir.
Üstüne nakış işlenecek kumaşın gerilmesi için kullanılan dört köşe ve tahta bir çerçeve olan gergefler, geçmişten günümüze Maraş işi işlemesinde tercih edilen tek alettir. Gergefte işlenen nakışlarda sağ el her zaman kumaşın üzerinde sol el ise altta tutulur, iğne dik olarak yukarıdan aşağıya ve aşağıdan yukarıya batırılmak suretiyle işlenir. Ayaklı ve ayaksız olabilen gergefler, Ada’da yüzyıllardan beri kullanılagelmiştir. Değişik nakışların işlenmesine yarayan gergef işi nakışa “süzeni” (zincir) de denmektedir. Gergef işi normal kasnaklar günümüzde de kullanılmakla birlikte, gelişen teknoloji ile önceleri elektrikli süzeni makinede, günümüzde ise bilgisayarlı makinelerde, ev tekstili ve giyim sektöründe seri üretim için kullanılmaktadır.
100.00 TL
100.00 TL
100.00 TL
60.00 TL